دوشنبه، 27/10/95 (سال توليد ملي)
به پايگاه ستاد تحول صنايع و معادن خوش آمديد.
   
نام کاربري:رمزعبور:
  
پرونده بنگاهعضويتراهنماارتباط با مادرباره ما
ايجاد صفحه جديدتنظيم اين صفحهتنظيم نماي درگاه
 
صفحه اصلي
تازه ها
مولدهاي برق
بازسازي و تكميل
بهين ياب

   هم افزا   

آخرين ويرايش: 15/04/1390
[-STARTPAGE-]


به استناد ماده 1 قانون تمركز امور صنعت و معدن مصوب سال 1379، وزارت صنايع و معادن در بدو تأسيس موظف به تدوين برنامه راهبردي صنعت و معدن گرديده است.بر همين اساس تدوين اين برنامه آغاز و اولين نسخه آن در سال 1382 منتشر شد.

در پي انتشار اين نسخه تعداد قابل توجهي بررسي و نقد بر اين سند، در قالب كتاب، مقاله، گزارش و ... به رشته تحرير درآمد و در مجموع فضايي از تعامل و گفتگو در خصوص راهبرد توسعه صنعتي شكل گرفت. پس از آن در سال 1385 با توجه به تغييرات محيط جهاني و نيز رويكردهاي دولت، بازنگري اين برنامه صورت پذيرفت. بر همين اساس وزارت صنايع و معادن با مشاركت طيف گسترده اي از صاحبنظران برنامه هاي عملياتي اين راهبرد را در سال 1387 تدوين نمود.

در سال 1389 با گذشت چهارسال از آخرين بازنگري راهبرد و با توجه به تغيير رويكرد ها و نيز تغيرات مهمي چون موضوع بحران مالي جهاني، تعاملات سياسي و تحولات تكنولوژي (و اخيراً تحولات منطقه اي) مجدداً نياز به بروزرساني اين برنامه ايجاد شد و از اواسط همين سال آغاز شد. از اسفند سال 1389 تدوين اين برنامه با پارادايم هم افزا به طور اساسي آغاز شده است.

ماده 150 قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه كشور، نيز بر تدوين برنامه راهبردي صنعت و معدن تاكيد دارد.

.

.

.

.

.

.


سرپرست وزارت صنايع و معادن : برنامه راهبردي صنعت ومعدن لازم الاجرا است.

90/3/16

ارائه و بررسي برنامه راهبردي صنعت و معدن در شوراي معاونين وزارت صنايع و معادن

90/3/9

نشست هماهنگي تدوين برنامه راهبردي صنعت و معدن با حضور تعدادي از مديران كل ستادي وزارت صنايع و معادن

90/3/4

اولين جلسه نقد و بررسي برنامه صنعت پايين دستي پتروشيمي برگزار شد.

90/1/31

برگزاري نخستين گردهمايي همكاران تدوين راهبرد پيشرفت صنعتي

90/1/31

نشست مشترك معاونت برنامه ريزي وزارت صنايع و معادن و مركز الگوي اسلامي ايراني پيشرفت

90/1/27








الگوي تقسيم بندي موضوعات برنامه

فهرست موضوعات برنامه

اهداف عملياتي در حال اجراي برنامه

.

سازمان تدوين برنامه

زمان بندي تدوين برنامه


تعابير مختلفي از برنامه بخش صنعت و معدن وجود دارد؛ اما دستاورد تدوين برنامه اين است كه مسئولان و ذي نفعان بدانند چه اهدافي را بايد پيگيري نمايند و در اقدامات شان چه خط مشي هايي را راعايت نمايند. بنابراين جدا از اصطلاحات متعارف و تعبرهاي مختلف از راهبرد پيشرفت صنعتي برنامه بخش صنعت و معدن بايد كاركرد فوق داشته باشد.

بنابراين برنامه بخش صنعت و معدن دو كاركرد اصلي دارد: (1) براي حاكميت و اجزاي آن اهداف و اقداماتي را كه بايد به انجام برسند مشخص مي كند و (2) براي ذي نفعان فضاي سياست هاي حاكميت در صنعت و معدن را شفاف مي كند و اجازه مي دهد فعالان اقتصادي با اطمينان بيشتري تصميم گيري كنند.

هم چنين بايد توجه داشت كه تصميمات و رفتارهاي افراد بر مبناي الگوي ذهني آنها شكل مي گيرد. بنابراين اگر بخواهيم يكپارچگي در تصميم گيري ها و عملكردها را در يك سازمان ايجاد نماييم ابتدا بايد الگوي ذهني مشتركي بين مديران و كارشناسان سازمان و ذي نفعان ايجاد گردد. معمولا ديده مي شود به تعداد مديران برنامه وجود دارد و با تغيير مديريت برنامه به كلي تغيير مي كند. البته اين جملات تاحدّي اغراق آميز است اما به مسائلي كه در مورد برنامه ريزي و اجرا وجود دارد به خوبي اشاره مي كند.

در تدوين برنامه بخش صنعت و معدن هدف اصلي، ايجاد الگوي ذهني مشترك بين همه مسئولان و ذي نفعان است. مستند مكتوب به عنوان يك محصول جانبي تدوين برنامه تلقي مي شود كه براي يادآوري و انتشار به كار مي رود. ولي خروجي اصلي الگوهاي ذهني مشترك است. با اين رويكرد فرايند تدوين برنامه اهميت بسيار بالايي دارد و فرايند تدوين برنامه بايد به گونه اي باشد كه امكان استفاده از دانش اكثر صاحبنظران و مشاركت مجريان براي همراهي در اجراي برنامه واستفاده از نظرات آنها در اصلاح برنامه را فراهم سازد. در طراحي برنامه بخش صنعت و معدن به اين نكته به خوبي توجه شده است.

يكي ديگر از اصولي كه در تدوين برنامه صنعت و معدن مورد توجه مي باشد طراحي و اجراي همزمان است. در اين رويكرد تدوين برنامه پروژه اي نيست كه پس از اتمام و انتشار در صدد اجرايي نمودن آن بر آييم؛ بلكه در حين طراحي، اجراي آن دسته از اهداف عملياتي كه نهايي شده آغاز شده و در حين اجراي آنها با بازخوردهايي كه گرفته مي شود برنامه نيز تكميل مي گردد.

طراحي برنامه به دو قسمت راهبردي و عملياتي تقسيم مي گردد. در مرحله طراحي برنامه راهبردي تا حد تعريف منشور پروژه و فرايند جلو مي رويم. منشور اهداف عملياتي فصل مشترك برنامه راهبردي و عملياتي مي باشد . اگر اهداف عملياتي در حد منشور پروژه در برنامه راهبردي مشخص نشوند، پيوند راهبردها با فعاليت هاي اجرايي گسسته مي گردد.

در تنظيم محتواي برنامه بخش صنعت و معدن تاكيد بر اينست كه تا حد امكان اطلاعات به صورت مختصر و با تفكيك مناسب تدوين گردند تا علاوه بر افزايش سرعت مطالعه و احاطه بر موضوعات امكان يكپارچه سازي و به هنگام سازي محتواها فراهم شود. با اين رويكرد اسناد برنامه ممكن است كمي با اسناد متعارف تفاوت داشته باشند. به عنوان مثال راهبردهاي عام كه كمتر تغيير مي كنند در چارچوب ها آورده مي شوند.

يك كاركرد مهم برنامه صنعت و معدن اينست كه شبكه اي از صاحبنظران را به بدنه وزارت صنايع و معادن متصل مي كند؛ به اين معنا كه برنامه، محملي ست كه نظرات نخبگان از طريق آن سازماندهي شده و به اجرا مي رسد. همچنين پروژه هاي مطالعاتي كه تكميل كننده برنامه هستند خود وسيله اي براي استفاده از توان خبرگان براي ارتقاي برنامه است.


پرسشهايي كه برنامه راهبردي صنعت، معدن و تجارت بايد به آنها پاسخ دهد عبارتند از:

1- منابع و اهداف (توليد، اشتغال، صادرات و ... ) ما چيست ؟

2- چگونه مي خواهيم به اهداف برسيم؟

  • بهره وري كدام زنجيره ها را بايد ارتقاء دهيم؟
  • چه تعداد بنگاه و با چه توزيع اندازه اي براي صنعت كشور مناسب است؟
  • چه نوع همكاري هاي بين بنگاهي بايد تقويت شود؟
  • صنعت و معدن به چه منابع انساني نياز دارد و چگونه بايد اين منابع تامين شود؟
  • نحوه تامين و به كارگيري منابع انساني در صنعت و معدن چه تغييراتي بايد بكند؟
  • توزيع نقدينگي در اقتصاد چگونه بايد باشد؟
  • تامين و تخصيص منابع مالي صنعت و معدن چگونه بايد؟
  • نقدينگي مورد نياز صنعت ومعدن چقدر است و چگونه بايد مديريت شود؟
  • چه ظرفيت هاي توليد جديدي بايد ايجاد شود؟
  • در نظام سياست گذاري فناوري كشور چه تغييراتي بايد ايجاد شود؟
  • چه فناوري هايي بايد رشد كنند؟
  • نحوه استفاده از منابع طبيعي چگونه بايد باشد؟
  • چگونه سطح فناوري رشته هاي صنعتي را مي توان ارتقا داد؟
  • شرايط لازم براي رشد صنعت ماشين سازي چيست؟
  • فناوري و ظرفيت ماشين سازي در كشور بايد براي چه كاركردهايي فراهم باشد؟
  • تركيب صادرات و واردات كشور با چه معيارهايي بايد تعيين شود؟
  • سازوكار قيمت گذاري محصولات چگونه بايد باشد؟
  • شكاف سودآوري بين بخش هاي مختلف اقتصادي چگونه بايد اصلاح شود؟

3- نقش عوامل و ذينفعان مختلف صنعت و معدن در دستيابي به اهداف و اجراي راهبردها چيست؟


با پاسخ به اين پرسش ها هر يك از ذي نفعان بخش صنعت، معدن و تجارت (شامل مسولان، توليد كنندگان، صاحب نظران و ...) به آساني مي توانند اهداف، راهبردها و خط مشي هاي خود را طراحي نمايند. بدين ترتيب رفتارهاي هم راستا شده و اگر پرسشها به خوبي پاسخ داده شده باشند، منافع فردي با منافع جامعه هم سو مي شود.


مديريت را مي توان طراحي و اجراي برنامه در نظر گرفت با اين رويكرد، براي مديريت يك موضوع، بايد برنامه اي طراحي شده و اجرا گردد. زير ساختهاي اصلي براي طراحي و اجراي برنامه عبارتند از: سامانه مديريت علم، سامانه پايش، سامانه مديريت عمليات، ارتباطات، منابع انساني، منابع مالي و اموال . ارتباط بين موضوع مديريت، سازمان مجري، برنامه و زير ساختهاي طراحي و اجراي برنامه در شكل زير نمايش داده شده است.



تدوين برنامه راهبردي بخش صنعت و معدن يكي از اجزاي سامانه مديريت بخش صنعت و معدن است. همزمان با طراحي اين برنامه ساير زيرساخت هاي اجرايي آن آماده شده است به طوريكه اجراي پروژه هايي كه در حين طراحي يك برنامه راهبردي تعريف و تصويب مي شوند آغاز شده است.


براي اطمينان از اجرايي شدن برنامه راهبردي بخش صنعت و معدن علاوه بر اجراي پروژه هاي تعريف شده در اين برنامه تدابير زير نيز انديشيده شده است.

  1. تخصيص منايع در كليه بخش ها بر اساس اهداف برنامه خواهد بود.
  2. در فرايندها و دستورالعملها هرجا معياري وضع مي شود براساس اهداف برنامه است. براي مثال در فرايند فرصت هاي سرمايه گذاري كه اولويت اختصاص منابع به طرح هاي مختلف را مشخص مي كند، فرصت ها بر اساس خروجي برنامه راهبردي از قبل تعيين شده اند.
  3. اهداف سازمان هاي تابعه وزارت صنايع و معادن بر اساس اهداف برنامه راهبردي تدوين مي شود.
  4. ارزيابي مديران بر اساس برنامه صورت مي گيرد. بدين معني كه ارزيابي در دو بخش خروجي و عملكرد صورت مي گيرد. خروجي مديران بر اساس اهداف برنامه و عملكرد آنها بر اساس ابتكارات و تلاش به كار رفته براي تحقق اهداف سنجيده مي شود.

علاوه بر اينكه تدوين برنامه يك بخش از يك سامانه بزرگتر (سامانه مديريت بخش صنعت و معدن) مي باشد و تدابيري براي اجرايي شدن برنامه در نظر گرفته شده است؛ فرايند تدوين برنامه به گونه اي طراحي شده تا با مشاركت ذي نفعان برنامه تدوين شود اين مشاركت باعث ايجاد تعلق و نيز آگاهي نسبت به برنامه و شكل گيري الگوي ذهني افراد در فرايند تدوين برنامه مي شود.


همچنين بايد توجه داشت كه تدوين برنامه فرايندي مستمر است نه پروژه اي كه پايان داشته باشد و فرايند برنامه ريزي به دوره هاي بازنويسي اساسي (كه حجم كار برنامه ريزي بسيار بالاست) و بهبود مستمر تقسيم مي شود. هم اكنون ما در دوره بازنويسي اساسي برنامه بخش صنعت و معدن هستيم.


1- تدوين اين راهبرد چه ارتباطي با راهبردهاي تدوين شده قبلي دارد؟

از آنجا كه برنامه يك مفهوم پوياست كه به تدريج رو به تكامل مي رود، در واقع اين برنامه در مسير تكامل برنامه هاي راهبردي قبلي قرار دارد. اين تكامل از دو جهت مطرح مي شود: (آ) بهبود و تكامل روش تدوين برنامه كه از تجربيات قبلي استفاده شده و روش هاي پيچيده تر و كم نقص تري در تدوين برنامه استفاده مي شود. و (ب) بهبود محتواي برنامه ها: هم از جهت ايده هاي تكامل يافته تر در راهبردها و نيز به هنگام سازي محتواي برنامه بر اساس تغييرات محيطي.


2- برنامه ريزي به سبك هم افزا چه تفاوتي با ساير سبك هاي برنامه ريزي دارد؟

هم افزا پارادايمي براي مديريت دانش است كه يكي از كاربردهاي آن طراحي برنامه هاي راهبردي است. برخي از تفاوت هايي كه اين پارادايم با سبك هاي برنامه ريزي دارد شامل موارد زير است:

1- در پارادايم هم افزا زيرساخت ها از محتواي دانش تفكيك شده و بر كيفيت زيرساخت ها تاكيد بسيار زيادي مي شود:

«خشت اول گر نهد معمار كج --------------------- تاثريا مي رود ديوار كج»

اما در پارادايم هاي متعارف چنين تفكيكي انجام نمي شود اين مهم ترين تفاوت پارادايم هم افزا با ساير پارادايم هاست. زير ساخت ها عبارتند از نظريه هاي بنيادي، مفاهيم، چارچوب ها و تقسيم بندي. براي اطلاعات بيشتر موضوع فرا علم را ملاحظه كنيد.

تا كنون مفاهيم اصلي عمومي،نظريه هاي بنيادي و بستر ارتباطي هم افزا آماده شده و در حال بهره برداري مي باشد. تقسيم بندي موضوعات و چارچوب ها براي سامانه توليد و مصرف در حال تدوين است. بنابراين براي تدوين برنامه هاي راهبردي در حوزه سامانه توليد و مصرف زيرساخت ها تا حدزيادي آماده شده اند و مي توان با استفاده از آن به تدوين برنامه ها پرداخت. براي تدوين برنامه راهبردي در ساير موضوعات بايد زيرساخت هاي اختصاصي مرتبط (مفاهيم اصلي تخصصي، تقسيم بندي و چارچوب ها طراحي شود در ساير موضوعات بايد البته بايد ابتدا پيش نويس اوليه اي از اين زيرساخت ها تهيه نمود و آنها را در طول تدوين اولين برنامه راهبردي كامل كرد.

2- در اين سبك برنامه ريزي محتواي برنامه ها از ابتدا به صورت يكپارچه تدوين مي شوند بنابراين مانند روشهاي متعارف فعاليت هاي تلفيقي پس از تدوين برنامه ها صورت نمي گيرد. در واقع در سبك هاي رايج برنامه ريزي براي يكپارچه سازي اجزاي مختلف برنامه در مرحله آخر كه هر جزء يك برنامه وسيع توليد مي شود معمولاً از سازوكار تلفيق استفاده ميكنند. اين سازوكار ممكن است نتواند يكپارچگي را ايجاد كند. اما در سبك برنامه ريزي هم افزا برنامه ها به كمك چارچوب ها از ابتدا يكپارچه توليد مي شوند و بنابراين نيازي به سازوكار تلفيق ندارد.

3- در پارادايم هم افزا كيفيت محتوا با پنج شاخص ارزيابي مي شود- ارزش ها در هم افزا برجسته اند.

4- جهت گبري هم افزا يكپارچه سازي الگوهاي ذهني است

* اين نكات غير از كيفيت زيرساخت هاي عمومي هم افزا (سامانه مفاهيم دقيق و سازگار، نظريه هاي بنيادي دقيق، بستر انتقال با قابليت هاي بالا). بالا بودن كيفيت اين زيرساخت ها باعث افزايش كيفيت برنامه ها مي شود.


اسناد مرتبط با برنامه راهبردي صنعت و معدن به شرح زير مي باشند:

سياست هاي كلي برنامه پنجم توسعه

سند برنامه پنجم توسعه كشور


استراتژي توسعه صنعتي (تدوين شده در سال 1382)

راهبرد توسعه صنعتي كشور (مصوب سال 1385)

چارچوب برنامه راهبردي

چارچوب برنامه راهبردي زنجيره تامين

چارچوب برنامه راهبردي سامانه توليد و مصرف استان

سير مطالعاتي براي كار با هم افزا

شبكه مفاهيم



براي اظهارنظر در مورد برنامه از گزينه اظهارنظر در منوي لغزنده و براي مشاركت در تدوين برنامه گزينه مشاركت در بالا سمت چپ را انتخاب كنبد.

[-ENDPAGE-]
ارسال به دوستان
طرح تحول اقتصادي در صنعت و معدناطلاعات اختصاصيrootاطلاعات عمومي بازسازي و تكميلاطلاعات عمومي نان صنعتيسامانه توليد و مصرفrootراهنمااطلاعات عمومي مولدهاي برقارتباط با ماراهنماي درگاهتجهيزات صنعتيفلزاتكاني هاي غير فلزيمواد غذائيلاستيكنساجيچوب و كاغذراهنماي فرايند افزايش كارايي انرژي واحد توليديراهنماي فرآيند احداث مولد مقياس كوچكگزارش عملكرد سازمان هابسته حمايتيقيمت گذاري انرژي (برق، گاز و سوخت مايع)برنامه هاي بهره وريبرنامه هاي جبرانيپرسش هاي متداولدريافت فايل هاانرژيمحصولات - فرايندهافولادريخته گريآلومينيومراهنماي مديرانكمپرسورالكتروموتورپمپديگ بخارفنبازيافت گرما از توليد برقتوليد برق از بازيافت گرماتوليد برق از فشار گازسيمانكاشي و سراميكشيشهآجرقند و شكرشيربازسازي و يا تكميل فرايند توليدافزايش عرضه محصولات بهينهجايگزيني خط توليدتامين انرژيمحدود سازي فرآيندها و محصولات آتيبرقمولدهاي پر بازدهتوليد پراكنده برقگسترش مولدهاي تركيبيتوجيه اقتصادي توليد تركيبيسياستهاي حمايتياطلاعات تماسسامانه هاي نرم افزاريتبادل فايلالكتروموتورهاكوره هاكمپرسورهاگرمايش و سرمايشرشته فعاليت هاتوليد و مصرف نانكارخانجات آردنان سالمفناوري‌ ها و استانداردهامصرف انرژي براي تهيه نانروش شناسايي محصولات بهينهليست اوليه محصولات شناسايي شدهبدون عنوانبرنامه راهبردي صنعت و معدن